Nacionalni park Gros Morn, Kanada – Gross Morn National Park, Canada


Kopnene mase od kojih su nastale Evropa i Sjeverna Amerika počele su da se razdvajaju šeststo milona godina ranije. Kolosalni tektonski pokreti stvorili su duboke pukotine između ova dva kontinenta, a njih je djelimično popunila magma koja se podigla iz najnižih slojeva zemljine kore. Tokom geoloških era povećala se razdvojenost pri čemu se stvorilo more, a na američkom kontinentu snažni zemljotresi obrazovali su Apalačke planine. Potom su Evropa i Sjeverna Amerika počele ponovo da se primiču jedna drugoj, što je posljedica izranjanja okeanske kore. Zatim dolazi ledeno doba tokom kojeg je sve bilo prekriveno debelim bijelim omotačem.

Kada su se lednici otopili, zasijecali su planine poput noža, od vrhova do mora. Istorija geoloških dešavanja i pomjeranje kontinenta jasno se može vidjeti u današnjem Nacionalnom parku Gros Morn. Smješten duž zapadne obale ostrva Njufaundlend, park se prostore paralelno sa planinama Long Rejndž, čiji su slojevi pravi katalog evolucije pošto sadrže fosile svih vrsta koji su živjeli tokom prekambrijuma i ranog paleozoika. Nacionalni park Gros Morn, okrenut Sen Lorensovom zalivu i moreuzu Bel Mar koji odvaja ostrvo od Labradora, zauzima 1.813 km² jednog od najljepših predjela u Kanadi. Na planinama Long Rejndž nalaze se brojna lednička jezera, vodopadi, strme doline i, kako se planine spuštaju ka moru, litice, fjordovi, velike pješčane zone, slankaste močvare i pješčane dine visoke i do 30 metara. Flora je veoma bogata zahvaljujući velikoj vlažnosti koju donose okeanski vjetrovi, a podijeljena je u 36 različitih biljnih zajednica. Ovdje je zabilježeno 711 vrsta žiličastih biljaka i 401 vrsta mahovine što predstavlja 60% biljnih vrsta na ostrvu Njufaundlend. Preovlađuju četinarske šume, s crnim borovima i crvenim jelama u višim predjelima, dok tundre sa zeljastim biljkama i raznim vrstama vrijesa preovlađuju u močvarnim oblastima.

Iako u ostalim dijelovima Kanade žive rijetke vrste poput risa, na ovom ostrvu malo je životinjskog svijeta sa izuzetkom sjevernoameričkog soba, mošusnog govečeta, ponekog mrkog medvjeda i lososa u rijekama planina Long Rejndž. U vodama okeana koje okružuju ostrvo mogu se naći kitovi i foke. S druge strane, u Njufaundlendu živi 235 vrsta ptičje faune koja se sastoji od arktičkih, sjevernih i morskih ptica. Smanjenje broja životinjskih vrsta prouzrokovano je lovom, koji odvajkada praktikuju domorodački Indijanci i Inuiti, ribolovom i usoljavanjem bakalara, čime su se ljudi bavili s obje strane moreuza Bel Mar od početka XIX vijeka do polovine XX vijeka. Kada je park osnovan 1973. godine, domoroci su bili primorani da napuste svoja naselja u zaštićenoj zoni. Danas oni, uglavnom, žive u Roki Harboru, priobalnom selu gdje se nalazi centar za posjetioce parka. U tom selu se 1947. godine iskrcao Đovani Kabot, Evropljanin koji je prvi dospio do Njufaundlenda. Vjeruje se da je upravo Kabot skovao izraz „crvenokošci“ za ovdašnje domoroce, pošto su prvi ljudi na koje je naišao na ostrvu imali izmazana lica ritualnom mašću dobijenom od sala i krvi foka.

Izvor: („Svetska baština pod zaštitom UNESKA – Prirodni rezervati“, Marko Kataneo, Jasmina Trifoni – https://whc.unesco.orghttps://fr.wikipedia.org)

5 Comments

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.