Kosovska bitka, Kosovo polje, Zemlja Brankovića (danas Srbija) – Battle of Kosovo, Kosovo Polje, Brankovic Land (today Serbia)


Kosovska bitka (bitka na Kosovu, boj na Kosovu, Kosovski boj ili Vidovdanska bitka) vođena je 15. juna 1389. godine na hrišćanski praznik Vidovdan (po tada važećem julijanskom kalendaru), nedaleko od Prištine, između srpskih i osmanskih snaga. Srpske snage predvodio je knez Lazar Hrebeljanović i među njima su bile i snage njegovih srodnika i saveznika, dok se na čelu turske vojske nalazio sultan Murat I sa sinovima Jakubom i Bajazitom. U prvoj fazi bitke, srpske snage potisnule su protivnika, a jedan od srpskih vitezova (Miloš Obilić) uspio je da ubije sultana Murata. Njegov sin Bajazit uspio je, poslije toga, da konsoliduje svoje redove i krene u protivnapad u kome je zarobljen knez Lazar. On je, po njegovom naređenju, pogubljen, poslije čega se osmanska vojska povukla sa bojišta i napustila Srbiju. Prvi izvori o samoj bici govore o srpskoj pobjedi, a tek kasnije se javljaju navodi o neriješenom ishodu i srpskom porazu (sredinom 15. vijeka). Zbog toga se smatra da je sama bitka završena najvjerovatnije srpskom pobjedom ili eventualno neriješeno, ali ona po svojim dalekosežnim posljedicama predstavlja otomansku pobedu. Smatra se da su dva ključna momenta bitke pogibija srpskog vlada kneza Lazara i pogibija turskog sultana Murata. Lazarevi nasljednici su pod pritiskom mađarskih napada (jesen 1389) i njihovih kontakata sa Vukom Brankovićem, sklopili u prvoj polovini 1390. godine mir sa Bajazitom i priznali njegovu vrhovnu vlast. Uz pomoć njegovih trupa, oni su uspjeli da potisnu Mađare i povrate izgubljene predjele u zapadnoj Srbiji. Kosovska bitka imala je veliki odjek u tadašnjoj Evropi i uspjela je da, privremeno, zaustavi osmansko širenje u Evropi. Ona je tokom narednih vijekova postala centralni motiv srpske narodne epske poezije i centralni motiv srpskog nacionalnog identiteta.

Duga pripremanja i na srpskoj i na turskoj strani govorila su jasno da se radi o velikoj i odlučnoj borbi. To se vidjelo već i po tome, što su na bojno polje krenula i oba vladara lično, knez Lazar i sultan Murat sa dva sina, Bajazitom i Jakubom. Pouzdanih zapisa koliko je vojnika bilo u sukobljenim vojskama kneza Lazara i sultana Murata na Kosovu polju u junu 1389. godine nema. Prema procjenama Sime Ćirkovića, Murat je mogao imati oko 30.000, a Lazar od 15.000 do 20.000 vojnika. Prema uobičajenom rasporedu vojske, središnjim dijelom srpske vojske zapovijedao je knez Lazar, krilo desno od njega vodio je Vuk Branković, a krilo lijevo od Lazara vodio je vojvoda Vlatko Vuković Kosača. Vuković je doveo i vojnike koji su pod njegovim zapovjedništvom pobijedili Osmanlije kod Bileće u avgustu 1388. godine, a njih je poslao „kralj Srba i Bosne“ Stefan Tvrtko I. Sa odredima Tvrtka Prvog Kotromanića, starog saveznika Lazara, u pomoć su došli i Tvrtkovi hrvatski vazali „krstaši“, pod vođstvom Ivana Paližne, koji je kao vranski prior imao pod sobom krstaše vitezove Jovanovce. Približan položaj vojske na bojištu određuje se prema mjestu pogibije sultana Murata I, uz približne procjene broja i uobičajenog rasporeda vojnika u sukobljenim stranama, a pretpostavlja se da je Murat ubijen na Gazimestanu, gde je poslije podignuto Muratovo turbe. Tako je, nasuprot središtu srpske vojske, bilo središte vojske Osmanlija, kojim je komandovao sultan Murat I. Na lijevom krilu Osmanlijama bili su vojnici iz Male Azije, kojim je zapovijedao jedan Muratov sin Jakub Čelebija, a na desnom krilu bio je drugi sin Bajazit Jildirim, koji je vodio Osmanlije iz evropskog dijela države.

Srpski vlastelini sa juga nisu smjeli, u sukobu, da stanu uz kneza Lazara, dijelom iz straha od ogromne turske snage, a dijelom zbog nedostatka svijesti o potrebi nacionalne solidarnosti, ili iz sebičnih interesa nisu vidjeli da će Lazarev slom samo otežati i njihov položaj. Sultanov vazal Konstantin Dragaš je ugostio tursku vojsku koja je preko njegove oblasti polazila na Kosovo i dao joj je i svoje pomoćne čete. U Turskoj vojsci pored Srba Konstantina Dragaša, bilo je i Grka koji su došli iz oblasti vazala Murata I, a cara Vizantije, a možda je bilo i Srba koji su bili iz oblasti kralja Srba Marka, koji je, takođe, bio vazal Murata I, ali o tome šta je radio kralj Marko u vrijeme Kosovskog boja nema neposrednih pisanih vijesti. Srpska vojska bila je opremljena po stilu hrišćanske vojske tog vremena sa šljemovima, krljušt oklopima, dugim mačevima, dok su jedinice obične pješadije bile naoružane šljemom, mačem, kopljem i u običnoj nošnji. Odlučna borba bila je na Vidov dan, u utorak, 15. juna 1389. po starom, a 28. juna 1389. godine po novom kalendaru, na Kosovu polju, sjeverno od Prištine, u “državi” Lazarevog zeta Vuka Brankovića. U tom danu ubijeni su obojica vojskovođa i to je doprinijelo da onovremenici, ali i generacije koje su slijedile, vide Kosovsku bitku kao značajniju od Maričke bitke i najvažniju.

Prva vijest o boju na Kosovu dolazi 12 dana poslije bitke iz pera ruskog đakona Ignjatija koji kaže da su oba vladara poginula u bici. Pogibija oba vladara, dotle nečuvena u istoriji Balkana, i činjenica što Bajazit čak nije ostao u Srbiji, izazvala je utisak da je srpska pobjeda potpuna. Bosanski kralj čak je i, nekoliko nedjelja kasnije, javljao prijateljima o pobjedi hrišćana i primao čestitke. Ni u dobro obaviještenim Mlecima do kraja jula još se nije znao pravi obračun borbe. Međutim, po Srbiju posljedice su, odmah, bile vidljive. Bez Lazara i bez vojske, zemlja je ostala obezglavljena sa ženom na prijestolu i sa još nepunoljetnom Lazarevom muškom djecom. Na srpski prijesto, nakon punoljetstva, došao je Lazarev sin Stefan Lazarević koji je svjestan svoje nemoći, vodio mudru politiku u početku kao Turski vazal, što je dolaskom na prijesto 1392. naslijedio, što je posljedica ne Kosovske bitke već nadiranja Ugara sa sjevera. Milica, koja je tada upravljala Srbijom, 1390. ponudila je Bajazitu vazalstvo i kćerku Oliveru, a Bajazit je zauzvrat branio Srbiju od Ugara, jer je Stefan 1390. imao tek 14. godina. Bajazit I, kao novi sultan, uzeo je za ženu Lazarevu kćerku Oliveru. Srbi su bili primorani da plaćaju danak Turcima i obavezali su se da ratuju u korist Turske. Lazarev sin Stefan boriće se na strani Turaka 1402. u bici kod Angore između Bajazita i Tamerlanovih Mongola. Mongoli će nanijeti težak poraz Turcima i zarobiti Bajazita. Nakon Bajazitove smrti Srbija više nije turski vazal, a despot Stefan se čvrsto vezuje za ugarskog kralja Žigmunda. Mnogo kasnije, nakon dvije manje bitke, Turci će 1459. konačno zauzeti ostatke Srbije. Lazareva pogibija već se krajem 14. vijeka, shvatila kao svjesna žrtva da se očuva narodna i državna sloboda i da posluži kao primjer za docnija pokoljenja. Nijedan srpski vladar nije dobio toliko pohvalnih slova, i tako toplih, kao Lazar. Prva žena spisatelj u srpskoj književnosti, monahinja Jefimija, žena despota Uglješe, izvezla je Lazaru na svilenom pokrovu za njegovo tijelo molitvu i priznanje za učinjenu žrtvu. Takva shvatanja ušla su i u široke narodne krugove. Kosovska bitka često se slavila u srpskoj istoriji i predmet je srpske narodne epske poezije.

Izvor: (https://sr.wikipedia.orghttp://www.riznicasrpska.net)

7 Comments

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.