Alep, Sirija – Aleppo, Syria


Alep dijeli s Damaskom počasno mjesto najduže stalno nastanjenog grada u istoriji. Ali, on ima više veza s prošlošću nego današnja sirijska prijestonica. To je grad-pijaca, s još uvijek živom arapskom srednjovjekovnom tradicijom. Više nego u bilo kojem drugom gradu u Levantu, u trgovini i dalje važe pravila i običaji koji se nisu promijenili još od vremena Mameluka. Pored toga, ima mnogo primjera koji svjedoče o arapskom otporu krstašima. Manje je primjera koji govore o vremenu kada su Alepom vladali Vizantinci, a oni koji potiču iz još starijih perioda kao da su sasvim nestali, makar na prvi pogled. Uprkos tome, vrijedan je pomena, zahvaljujući mišljenju onih stručnjaka koji su ovaj grad vidjeli kao veliku slagalicu, izuzetnu, koliko i složenu, čiji su bezbrojni djelići skriveni u mnogim istorijskim slojevima gradskih spomenika.

Alep je osnovan prije, približno, 8.000 godina. Prvi pisani trag o njemu pronađen je u dolini Eufrata, u arhivama grada Marija, u kojima se spominje Haleb, prijestonica amoritskog kraljevstva Jamkad. Haleb je više bio izložen uticajima Mesopotamije nego Damaska koji se, opet, više ugledao na civilizacije Egipta i Palestine. Kraljevstvo Amorita ostalo je postojano sve do 1286. godine p.n.e., kada se odigrala epska bitka kod Kadeša, poslije koje je grad pao pod vlast Hetita. Nedugo poslije toga, Hetiti su bili ugroženi dolaskom Egipćana iz pravca mora, a Haleb je ostao središte niza gradova-država sve do osmog vijeka p.n.e., kada ga zauzimaju Asirci. Godine 539. p.n.e. Asirci predaju grad Persijancima, ali i njih su 333. godine p.n.e. porazile seleukidske trupe Aleksandra Velikog, koji je gradu dodijelio makedonsko ime Beroja. Za vrijeme Aleksandrove vladavine grad se priširio, a bio je izgrađen i prvi odbramebeni zid oko citadele, drevnog srca amoritskog grada, koja se nalazi na prirodnom uzvišenju istočno od samog grada. Današnji izgled citadele najvećim dijelom potiče iz vremena Mameluka koji su je ponovo izgradili u XIV vijeku, nakon što je utvrđenje koje su podigli Omajadi (prvi Arapi koji su stigli do Alepa) uništio Tamerlan.

Uprkos tome, na citadeli su ostala dva veličanstvena lava izvajana u bazaltu, koji su, vjerovatno, bili dio hetitskog hrama iz desetog vijeka p.n.e. Prije nego što je postala vojno utvrđenje, citadela Alep služila je za obrede posvećene Hadadu, mesopotamskom bogu koga su Seleukidi, kada su osvojili grad, povezali sa Zevsom. Kada su 64. godine Siriju osvojili Rimljani, brdo je i dalje imalo religijsku namjenu. Mnogo godina kasnije, Julijan Apostata, jedan od posljednjih paganskih rimskih careva, na njemu je prinio žrtvu Jupiteru, što je za provinciju koja je do tada bila čvrsto hrišćanska predstavljalo izrazito politički čin. Prisustvo tragova o Vizantincima u Alepu danas je skoro zanemarljivo, iako se nedaleko od grada nalazi obilje arheoloških iskopina. Među njima su najvažniji fascinantni ostaci bazilike i stuba svetog Simeona Stilite, kao i vizantijskih „mrtvih gradova“. Međutim, arheolozi se slažu da Halavijeva adresa, koju su Omajadi izgradili pored velike džamije, počiva na temeljima katedralne crkve Alepa podignute u šestom vijeku u čast svete Jelene, majke cara Konstantina. Drevni stubovi sa vizantijskim kapitelima mogu se vidjeti i u medresi i u džamiji. Preuzeti su iz hrišćanske građevine, koja je, opet, bila podignuta na mjestu agore helenističke Beroje. Drugi ostaci drevne prošlosti Alepa još čekaju da budu otkriveni. Oni leže ispod lavirinta hodnika i karavan-seraja (khan) koji grad čine pozornicom dostojnom Hiljadu i jedne noći.

Izvor: (Svetska baština pod zaštitom UNESKA – Stare civilizacije“, Marko Kataneo, Jasmina Trifoni – https://hr.wikipedia.org)

11 Comments

  1. I hope so much the situation in Syria will get better. I went when I was a child (my parents are originally from Aleppo), but I don’t remember much.
    Have a nice day 🙂

    Liked by 2 people

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.