Pirineji-Mon Perdi, Francuska, Španija – France, Spain


Uprkos činjenici da je tokom prošlog vijeka industrijski razvoj iz temelja promijenio navike planinskih zajednica širom Evrope, nije neobično na proljeće sresti pastire kako izvode svoja stada na ispašu na višim padinama Pirineja. Ljetnja ispaša je način gajenja životinja koji su započeli neolitski polunomadski pastiri nastanjeni širom južne Evrope, a danas je karakteristična za male zajednice. Stari Evropljani su se prilagodili hladnoj klimi doline Mon Perdija (Monte Perdido na španskom) tokom paleolitskog doba, što dokazuju ostaci ljudskih naseobina koji datiraju iz vremena od prije 40.000 godina. Otada su stanovnici ovih oblasti živjeli s prirodom koja im je zadavala muke i čijim su se zahtjevima prilagođavali tokom milenijuma, ali ih ona, ipak, nije ugrožavala.

Sačinjen od Nacionalnog parka Ordesa i Monte Perdido u Španiji i Nacionalnog parka Zapadni Pirineji u Francuskoj, lokalitet koji UNESKO označava imenom Pirineji – Mon Perdi, površine gotovo 300 km², prostire se u centralnoj oblasti Pirineja koja se uzdiže od padina visokih samo 657 metara do vrha Mon perdija visokog 3.666 metara. Ovaj predio – krečnjački planinski masiv s jezerima, vodopadima, ledničkim prstenovima, stjenovitim planinskim ograncima, klancima i ponorima – može se podijeliti u tri geomorfološke regije. Prvu, na sjeveru, formiraju tri uzastopne doline koje natkriljuju planinski vrhovi od škriljaca i krečnjaka. Druga je strma krečnjačka tvorevina čiji su skoro svi vrhovi visoki preko 3.280 metara. Treću, na jugu, čine visoravni izgrađene od škriljaca i pješčara. Različitim stijenama odgovara pet različitih tipova vegetacije: submediteranska, brdska, planinska, subalpska i alpska. Na nižim nivoima (u dolinama) dominiraju hrastovi vrsta Quercus ilex rotundifolia i Quercus faginea. Kako se visina povećava, njih smjenjuju šume hrasta kitnjaka (Quercus sessiliflora), a zatim bukva (Fagus sylvatica), jela (Abies alba) i bijeli bor (Pinus sylvestris). U subalpskoj vegetaciji dominira bor vrste Pinus uncinata, dok je alpska zona dom endemskim vrstama kamenike Saxifraga iratiana i Androsace pyrenaica.

Što se tiče faune, parkovi Pirineja – Mon Perdija naseljeni su mnogim vrstama gmizavaca i vodozemaca pored ptica tipičnih za planinska staništa, uključujući i grabljivice. Sa stanovišta zaštite životinja važan je orao bradan (Gypaetus barbatus), čija se brojnost smanjuje širom Evrope. U ovim parkovima ima i mnogo sisara tipičnih za planinska staništa, poput mrmota (Marmota marmota) i hermelina, velike lasice (Mustela erminea), i papkara poput srne (Capreolus capreolus), pirinejske divokoze (Rupicapra pyrenaica pyrenaica) i pirinejskog kozoroga (Capra pyrenaica pyrenaica). Aragonska vlada je 5. januara 2000. godine zvanično potvrdila da je posljednji mužjak – na koga je okačena radio-ogrlica kako bi se pratilo njegovo kretanje – uginuo u blizini Faha de Pelaja u Nacionalnom parku Ordesa i Monte Perdido.

Izvor: („Svetska baština pod zaštitom UNESKA – Prirodni rezervati“, Marko Kataneo, Jasmina Trifoni – https://whc.unesco.org)

7 Comments

  1. Reblogged this on Ned Hamson's Second Line View of the News and commented:
    Vivaldi translation of title and first sentence: Pyrenees-Mon ​​Perdi, France, Spain -, France, Spain
    Despite the fact that over the past century, industrial development has fundamentally changed the habits of mountain communities across Europe, it is not uncommon in the spring to meet shepherds grazing their flocks on the higher slopes of the Pyrenees.

    Liked by 1 person

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.