Brazilija, Brazil – Brasilia, Brazil


Početkom pedesetih godina dvadesetog vijeka Brazil je bio zemlja neiscrpnih prirodnih bogatstava i nasilnih društvenih kontrasta, kojoj je očajnički nedostajalo usmjerenje. U poslijeratnoj euforiji, kada su zemlje u razvoju prolazile grozničav preobražaj, Brazil je imao tri različita izvora inicijative: prvi je bio Žuselino Kubiček, ambiciozni i iskusni političar, koji je 1956. godine postao predsjednik; drugi je bio Lusio Kosta, briljantni urbanista, koji je odrastao u Evropi i vratio se u Brazil da bi dokazao stečeno umijeće, treći, i najpoznatiji, bio je Oskar Nimajer, učenik Koste i Le Korbizjea. Iz saradnje dvojice dizajnera 1956. godine nastao je plan Brazilije, nove prijestonice koju je trebalo izgraditi u središtu zemlje, na polusušnoj visoravni, na nadmorskoj visini od 1.200 metara. Mjesto je bio odabrano na osnovu teorijskih razmatranja i dugotrajnog vazdušnog izviđanja. U periodu od skoro 200 godina, različite brazilske vlade razmišljale su o izmještanju prijestonice iz prenaseljenog Rio de Žaneira u unutrašnjost, kako bi se razvile tradicionalno zaostale oblasti. Kada su geografske koordinate jednom bile utvrđene, Kubiček je objavio konkurs za plan uzornog grada, koji bi simbolizovao brzi napredak zemlje.

Na konkursu su pobijedili Kosta i Nimajer. Kosta se posvetio izradi urbanističkog plana, dok je Nimajer bio odgovoran za projektovanje najvažnijih javnih zdanja. Zbog opsjednutosti cijele te epohe automobilom, kao statusnim simbolom i transportnim sredstvom, Kosta je za grad predvidio izuzetno široke puteve – avenija Eišo Monumental je i danas najšira na svijetu – naravno, u korist vlasnika automobila, a ne pješaka. Kao simbol urbanog razvoja, Brazilija se proteže duž dvije poprečne ose: osa istok-zapad oivičena je upravnim državnim zgradama, a osa sjever-jug stambenim četvrtima. Sa izuzetkom Rua de Ingrejinja, ulice nemaju imena nego su označene slovima i brojevima. Ti superkvadrasi (glavni blokovi) bili su povezani putevima i namjenjeni trgovini, uslugama ili rekreaciji. Glavna osobenost grada, parkovi, nalazi se u snažnom kontrastu sa suvom klimom te oblasti i čini od Brazilije grad s najvećim procentom zelenih površina na svijetu. Najveće zgrade okružene su bazenima, ali ne samo zbog ljepšeg izgleda, već i zato što isparavanje vode povećava vlažnost vazduha i tako ublažava suvu klimu visoravni na kojoj se nalazi grad.

Sjedište vlasti ove zemlje, velike gotovo kao kontinent, jesu dvije kule bliznakinje, u kojima su smještena dva doma Parlamenta. Imaju po 28 spratova i povezane su pješačkim mostom u obliku slova H, koji simboliše riječi Homem, Honra, Honeistade: čovjek, čast, poštenje. Po jedna polukalota sa svake strane zdanja, jedna okrenuta nagore, druga nadole, predstavljaju univerzalnu ravnotežu. U uglovima trouglastog trga Tres Poderes (Triju vlasti) nalaze se izvršni, zakonodavni i sudski organi brazilske državne uprave, postavljeni tako da simbolišu njihovu nezavisnost i ravnopravnost. Zgrada Parlamenta, Memorijalni muzej Ž.K. (u kojem se nalazi i Kubičekov mauzolej, otvoren poslije njegove pogibije u saobraćajnoj nesreći 1976. godine) i autobuska stanica, poređani su duž iste ose. Nimajer je, zaista, pustio mašti na volju dok je projektovao katedralu mekih i zatalasanih linija, koristeći pri tom poslovično krut materijal kao što je prenapregnuti beton. Dajući prednost ljepoti u odnosu na funkcionalnost, arhitekta je stvorio građevinu koja spaja racionalizam i tradicionalni brazilski barok. Lično je sarađivao s umjetnicima i skulptorima i nadgledao njihove radove na ukrašavanju crkve. Ogromni prozori su djelo Majen Pereti, a masivne bronzane skulpture četvorice jevanđelista ispred ulaza napravio je Alfredo Českjati. Drugi Italijan, Bruno Đorni, bio je odgovoran za Meteoru, zadivljujući simbol pet kontinenata koji se nalazi u bazenu ispred Ministarstva spoljnih poslova. Svečano otvorena 21. aprila 1960. godine Brazilija je prijestonica zemlje više od 40 godina, ali već pokazuje znake proticaja vremena. Prvobitni plan trebalo je da stvori uslove za život pola miliona stanovnika, ali današnja gradska populacija od dva i po miliona ljudi i nova predgrađa ne slijede planske kriterijume koje su zamislili gradski tvorci. Zato se danas mnogi pitaju koliko je projekat zapravo bio uspješan. Godine 1997., svega nekoliko mjeseci pred smrt, Lusio Kosta je odgovorio kritičarima kako je „istina da se moj san pokazao manjim od stvarnosti“.

Izvor: („Svetska baština pod zaštitom UNESKA – Riznice umjetnosti“, Marko Kataneo, Jasmina Trifoni – https://pixabay.com)

5 Comments

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.