Trinidad i Vale de los Ingenios, Kuba – Trinidad and the Valley de los Ingenios, Cuba


Dok sjede u sjenci verandi starih kolonijalnih kuća, obojenih plavo, žuto i ružičasto, stariji stanovnici Trinidada rado se prisjećaju priče iz najsrećnijeg perioda grada, koja se prenosi s generacije na generaciju. Događaj se zbio 1850. godine kada je brod natovaren francuskim namještajem uplovio u obližnju luku. Pošiljku je naručio Konde de Brunet, da bi opremio svoj novi dom na Plaza Major. Svi ljudi iz Trinidada koji su imali mazge bili su unajmljeni da prenesu dragocjeni teret duž puta koji je spajao luku i grad. Uveče su se svi okupili na trgu kako bi proslavili prispjeće ogledala s raskošnim pozlaćenim ramovima, postelja s baldahinima i porcelana iz Limoža. Danas su te dragocjenosti i drugi predmeti iz aristokratskih palata Trinidada izloženi u Museo romantiko u bivšoj Kasi Brunet. Oni savršeno ilustruju vrijeme kada je mali grad u centralnoj Kubi bio napredna oblast pod kontrolom gospodara šećerne trske.

Istorija Trinidada počinje u ranim danima španske kolonijalne vlasti, kada je 1514. godine kapetan Dijego Velaskez tu osnovao bazu za ekspedicije širom Novog svijeta. Upravo odatle je, četiri godine kasnije, Kortez zaplovio u osvajanje Meksika. Ipak, Trinidad je dugo bio krijumčarsko sklonište, sve do kraja XVIII vijeka, kada se tu doselio veliki broj zemljoposjednika s Haitija, poslije pobune robova i spaljivanja plantaža šećerne trske. U očima pridošlica dolina San Luis, nadomak Trinidada – kojom dominira masiv Eskambraz i koju plodnom čini Rio Agabama – bila je kao stvorena za gajenje šećerne trske. Ideja je bila utoliko privlačnija što je cijena šećera naglo porasla poslije zatvaranja haićanskih rafinerija. Tako je inicijativa Francuza, koju su uskoro preuzeli Španci, u narednih dvadeset godina vodila kao osnivanju oko 50 Ingeniosa (plantaža sa šećeranama) na 277 km² Vale de San Luisa. Procjenjuje se da je na njima radilo 2.800 robova mačeterosa, koji su svake godine sjekli 4.400 tona šećerne trske, koliko je bilo potrebno da bi se proizvelo 770 tona šećernih kupa, 160.000 litara agvardiente (sirovog alkohola) i 160.000 litara melase. Pošto su se silno bogatili tako unosnom trgovinom, zemljoposjednici iz Trinidada nadmetali su se u podizanju veličanstvenih palata ukrašenih cvijetnim verandama i dekoracijama od izrezbarenog drveta, livenog gvožđa i gipsa. Godine 1817. počela je izgradnja najveće katedrale na Kubi, Iglesija Parokijal de la Santisima Trinidad, koja je svojim sjajnim arhitektonskim crtama i oltarom uveliko nadmašivala Iglesija del Convento de San Fransisiko de Asisu, izgrađenu vijek ranije.

Industrija šećera cvjetala je sve do početka XX vijeka, kada je plodnost zemljišta počela da se smanjuje, a značaj Trinidada da opada zbog izgradnje luke u obližnjem Kamagveju. Period najvećeg bogatstva Trinidada obilježavaju građevine koje su poslije kubanske revolucije dodijeljene običnim ljudima – vjerovatno potomcima robova koji su radili na plantažama – ili su pretvorene u muzeje. Sve one nalaze se u oblasti poznatoj kao Vale de los Ingenios, koja je nekad bila najvažniji poljoprivredni kompleks na Karibima. Ima ih 77; njih jedanaest bili su domovi plantažera, tri su ruševine šećerana, a ostalo skladišta, pogoni s mašinama i bojosi, kolibe u kojima su živjeli mačeterosi. Najbolje očuvane zgrade su one s plantaže Ingenio Manakas-Iznaga, koja je do 1857. godine bila najveća i najproduktivnija. Tu još radi voz hamajkin, nazvan tako zbog toga što je željeznica stigla na Kubu preko Jamajke, koja je u to vrijeme bila britanska kolonija. Voz je neko vrijeme služio za prevoz šećernog soka do rafinerija. Na toj plantaži nalazi se i Tore de Manakas-Iznaga, kula izgrađena početkom XIX vijeka, s koje je vlasnik plantaže mogao da nadzire rad svojih robova. Ona je bila proglašena nacionalnim spomenikom i od tada je postala simbol doline.

Izvor: („Svetska baština pod zaštitom UNESKA – Riznice umetnosti“, Marko Kataneo, Jasmina Trifoni – https://whc.unesco.org)

2 Comments

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.