Tasmanijska divljina, Australija – Tasmanian Wilderness, Australia


Holandska Istočnoindijska kompanija 1642. godine opremila je ekspediciju na čelu sa Abelom Janzonom Tasmanom koja je trebalo da odredi veličinu i položaj Nove Gvineje, kako se vjerovalo, ogranka ogromne i mitske Ptolemejeve Južne zemlje (Terra Australis). Ekspedicija je napustila Javu u avgustu, otkrila ostrvo koje je Tasman nazvao Van Dimenova zemlja (po upravniku kompanije), a zatim prešla ono što će kasnije nazvati Tasmanovo more i otkrila Novi Zeland prije povratka u Evropu, juna 1643. godine. Začudo, Tasman nije pomenuo Australiju, koju su nekoliko godina kasnije otkrili drugi holandski moreplovci. Evropljani su više od jednog vijeka zaboravili na ovaj region i tek ga je 1770. godine ponovo otkrio Džejms Kuk. No, prvi Evropljanin koji se iskrcao na obale Tasmanije u XIX vijeku priznao je Tasmanovo postignuće i otada se ovo ostrvo južno od australijskog kopna naziva Tasmanija.

Za razliku od kontinenta, ostrvo je krševito i izbrazdano od ledenog doba. Odlikuju ga vrtače, glacijalno – fluvijalne naslage, morene, vrhovi nastali erozijom, doline oblika slova U i mnoštvo malih jezera sa stjenovitim dnom, kao što je jezero Sent Kler, najdublje jezero u Australiji. Oblast lokaliteta svjetske baštine zauzima 13.830 km² i podijeljena je na 22 rezervata. Najveći su Jugozapadni nacionalni park (6.050 km²), nacionalni park Divlje rijeke Frenklin – Gordon (4.400 km²) i Nacionalni park planine Krejdl – Jezero Sent Kler (1.608 km²). Ovo ostrvo ima najveće umjerene kišne šume na svijetu, i njegova vegetacija vrlo je slična s umjerenim regionima Latinske Amerike i Novog Zelanda. U šumama preovlađuju vrste Nothofagus cunninghamii, Eucryphia lucida i Atherosperma moshatum, a nalaze se i antarktičke vrste potekle sa prakontinenta Gondvane. Druge odlike ostrva jesu mali biodiverzitet, ali bogata kriptogama flora (bescvjetnice). Izolovanost je dovela do velikog procenta endemskih vrsta, čiji broj među visokoplaninskim vrstama raste do 60%. Naročito su fascinantne stare šume eukaliptusa s vrstom Eucalyptus regnans, koja je s visinom od 90 m najveća biljka cvjetnica na svijetu. Takođe je značajan ostatak populacije četinara koji uključuju rodove prisutne samo u Tasmaniji kao što su Arthotaxis, Diselma i Microcachrys.

I fauna je od svjetskog značaja. Od 27 vrsta sisara, četiri su endemske: tasmanijski đavo, najveći torbar mesožder na svijetu, i tilacin, tasmanijski vuk, za koga se vjerovalo da je istrijebljen 1936. godine, ali kružile su glasine o njegovom prisustvu. Potom, 13 vrsta ptica od 150 vrsta jesu endemske, poput parakita narandžastog trbuha, jedne od najrjeđih australijskih ptica. Takođe, dvije vrste vodozemaca od šest, četiri vrste gmizavaca od jedanaest i četiri vrste riba od petnaest jesu endemske. Gušter s Pedra Branke, izuzetna zelena šumska žaba i dvije vrsta riba, žive u naročito ograničenim staništima. Izolovanost Tasmanije trajala je najmanje 8.000 godina, pa je i izolovanost domorodaca, koji su prije dolaska Evropljana živjeli bez spoljašnih uticaja, duga najmanje 500 generacija. Arheološke iskopine otkrile su da su na ovom području ljudi živjeli 30.000 do 40.000 godina i da su se sve do XIX vijeka dijelili u dva glavna plemena. Njihova ekonomija gole egzistencije bila je zasnovana na zemljoradnji omogućenoj krčenjem i spaljivanjem šuma što je do razvoja turizma predstavljalo jedinu prijetnju dragocjenoj šumskoj baštini ostrva.

Izvor: („Svetska baština pod zaštitom UNESKA – Prirodni rezervati“, Marko Kataneo, Jasmina Trifoni – https://www.gettyimages.com)

1 Comment

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.