Kiži Pogost, Ruska federacija – Kizhi Museum


Ukoliko želite da posjetite ostrvo Kiži, na 65 kilometara sjeverno od Petrozavorska, glavnog grada Karelije, dobra ideja je da se otisnete od obale jezera Onjega prije zore, jer kad slabašni sunčevi zraci počnu da probijaju izmaglicu, vidjećete kupole Kižija kako se pomaljaju iz niske tundre. Kiži Pogost se sastoji od dvije crkve, preobraženske i svetog Vasilija Blaženog, i zvonika; to je pravi dragulj u kompleksu od sedamdesetak zgrada i spada u sam vrh tradicionalne drvene arhitekture tog kraja. Prve naseobine na ostrvu pojavile su se u prvom milenijumu nove ere, kada je velika laponska zajednica priređivala na tom mjestu paganske rituale u slavu bogova Sunca i kiše. Neki naučnici, čak, vjeruju da je naziv mjesta izveden iz karelijske riječi kizhat, što znači „ritual“. Kad su Rusi okupirali teritoriju i asimilovali lokalne etničke grupe, ostrvo nije izgubilo svoj religijski karakter; izgrađena je crkva i uz nju pogost (groblje). S vremenom je termin „kiži pogost“ počeo da označava administrativnu jedinicu jer su se članovi zajednice okupljali ispred crkve. U šesnaestom vijeku oblast Kiži Pogost obuhvatala je 130 sela i bila je jedna od najvećih administrativnih jedinica u sjeverozapadnoj Rusiji.

Rani osamnaesti vijek, kada su u Rusiji sprovedene reforme Petra Velikog, bio je zlatni period zemlje. U slavu njegovih pobjeda, narod Karelije počeo je da podiže mnoga zdanja. Najvažnija je bila Preobraženska crkva (1713 – 1714) izgrađena na temelju starog hrama koji je uništen u požaru. Legenda kaže da je njen graditelj, pošto je završio posao, bacio svoju sjekiru u jezero i povikao: „Ovu crkvu podigao je majstor Nestor; nikad nije bilo niti će biti druge poput nje.“ Visoka 37 metara i načinjena u potpunosti od drveta bora, jele i topole, crkva ima jedan osmougaoni brod sa apsidom na svakoj od četiri strane svijeta (oltar je na istočnoj strani, refektorijum na zapadnoj). Čine je tri potpore (takođe osmougaone) koje su poređane jedna na drugu od većih prema manjim. Na vrhu prva dva osmougaonika nalazi se zabat (bochka) u obliku glavice luka poduprt cilindrom koji ukrašava kupola (lukovista) takođe u obliku glavice luka. Svaku apsidu na istovjetan način završavaju po dvije kupole istog oblika; kupola ima ukupno 22: po osam na apsidama i nižem osmougaoniku, četiri na srednjem, jedna iznad oltara i jedna na vrhu cijele građevine. Kao i kod mnogih crkava u Rusiji, pet najviših kupola predstavljaju Hrista i jevanđeliste, a druge Mojsija, Iliju i svetitelje sa slika na ikonostasu.

Mnoge od originalnih ikona danas su izložene u moskovskim muzejima, ali 103 iz šesnaestog i sedamnaestog vijeka još uvijek vise u nizovima podijeljenim fino oslikanim pločama pod nazivom tyabla. Međutim, ikone na tavanici izgubljene su kad su krajem devetnaestog vijeka izvođeni radovi kojima je građevina ojačana dijelovima od gvožđa. Crkva je prevedena u svetovno dobro 1937. godine. Susjedna Preobraženska crkva, podignuta 1765. godine, pretrpila je istu sudbinu, ali je ponovo osvještana 1955. godine da bi se u njoj vršila služba za vrijeme najvažnijih pravoslavnih praznika. Visoka 26 metara i načinjena od drveta, ima oblik oktaedra, na čijem čelu se nalazi četvorougaonik, a kruniše je deset kupola. Zvonik je izgrađen u istom periodu. Tri vjerska zdanja i ostale građevine postale su od 1966. godine dio kižijskog Muzeja istorije, arhitekture i etnografije. Uprava muzeja, koji posjeduje zbirku od preko 30.000 predmeta i biblioteku od nekih 30.000 knjiga, odgovorna je za očuvanje kulture ostrva.

Izvor: („Svetska baština pod zaštitom UNESKA – Riznice umetnosti“, Marko Kataneo, Jasmina Trifoni – https://www.atlasobscura.com)

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.