Pećka Patrijaršija, Srbija – Patriarchate of Peć, Serbia


Još za života Svetog Save, na mjestu gdje je danas Pećka patrijaršija, osnovan je metoh manastira Žiče. Arhiepiskop Arsenije, nasljednik Svetog Save, podigao je na žičkom vlastelinstvu crkvu Svetih Apostola u Peći i prenio sjedište arhiepiskopije u Peć. Oko 1260. godine crkva je živopisana. Sa sjeverne strane ovog najstarijeg hrama u pećkom kompleksu, arhiepiskop Nikodim je oko 1320. godine podigao crkvu Svetog Dimitrija. Njegov nasljednik arhiepiskop Danilo, poznati književnik, sagradio je oko 1330. godine sa južne strane Svetih Apostola hram posvećen Bogorodici Odigitriji, da bi njemu pridodao sa južne strane i crkvicu Svetog Nikole. Ispred tri hrama arhiepiskop Danilo Drugi podigao je monumentalnu pripratu, a ispred nje pirg. U vrijeme arhiepiskopa Joanikija, 1345. godine, hram Svetog Dimitrija je živopisan.

Poslije turskog osvajanja srpske države, manastir Pećka patrijaršija je u teškom stanju. Godine 1485. u manastiru je sedam kaluđera. Obnavljanjem patrijaršije 1557. godine, manastir ponovo postaje duhovno sjedište gdje stoluje patrijarh srpski Makarije Sokolović. Godine 1565. živopisana je Danilova priprata i obnovljen ikonostas, a u vrijeme patrijarha Pajsija svi hramovi su prekriveni olovom.

Krajem XVII vijeka, u vrijeme austro-turskog rata 1737 – 1739 godine, manastir je ponovo stradao, a patrijarh Arsenije IV Šakabenta je sa pećkim monasima i prikupljenim dragocjenostima prešao u Srem. Manastir je, ponovo, opustošio 1831. godine Aslan – paša bosanski. Sredinom XIX vijeka počinje da se oporavlja; 1850 godine podignut je novi konak, 1863. godine u Bogorodičinoj crkvi urađen je u duborezbariji tron, a 1875. godine Avram, sin Diče zografa, obnavlja živopis u pećkim hramovima. 1895. godine izgrađen je veliki konak u sjeverozapadnom dijelu porte.

Riznica manastira Pećke patrijaršije stradala je u više navrata od Turaka i drugih pljačkaša. Dio sačuvanih crkveno – umjetničkih dragocjenosti svjedoči o njenoj izuzetnoj prošlosti. U riznici se nalazi i jedno zvono koje je 1432. godine izlio Rodop. Pored vrijednih ikona izdvajaju se ikona Svetog Kozme i Damjana (djelo zografa Radula 1674. godine), zatim, Bogorodica Odigitrija i Isus Hristos sa Svetim Nikolom iz crkve Svetog Dimitrija i Sveti Georgije sa žitijem. Posebno je značajna zbirka starih rukopisnih i štampanih bogoslužbenih knjiga.

Manastirski kompleks djelimično je očuvan. Od, nekad, bogate manastirske cjeline ostali su samo temelji. Pećka patrijaršija nekad je bila zaštićena velikim zidom od pet kula, od kojih je jedna bila donžon kula, sa posebnim utvrdama. Konak, u dnu porte, sa zapadne strane, izgorio je 1981. godine, a obnovljen je i osvećen 1983. godine. Novi konak na sjeverozapadnom dijelu porte završen je 1981. godine. Velika zvonara sa južne strane izgrađena je 1970. godine.

Poslije ujedinjenja srpske pravoslavne crkve, u manastiru Pećkoj patrijaršiji ustoličen je 1924. godine Dimitrije, prvi patrijarh obnovljene Srpske patrijaršije. Od tada, svi izabrani srpski patrijarsi, ustoličavaju se u ovom manastiru. Pećka patrijaršija je stavropigija srpskog patrijarha. Pećka patrijaršija je ženski manastir.

Izvor: ( „Svetinje Kosova i Metohije“, Slobodan Mileusnić – http://www.avantartmagazin.com/pecka-patrijarsija-presto-srpskih-patrijarha)

9 Comments

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.